Ogun omode Questions & Answers

Ogun àwọn ọmọdé bẹ̀rẹ̀ nítorí ìjà láàárín àwọn àgbàlagbà tí wọ́n fẹ́ fi ipá mú àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ àti àwọn ọmọdé tí wọ́n fẹ́ ìyípadà àti òmìnira láti yan ọ̀nà tiwọn. Àwọn àgbàlagbà kọ̀ láti gbọ́ ti àwọn ọmọdé nípa ẹ̀kọ́ àti ìgbéyàwó, èyí sì fa ìbínú àti ìdìtẹ̀ láàárín àwọn ọmọdé, tí Sooko jẹ́ olórí wọn. Wọ́n rí i pé ìfọ̀rọ̀wérọ̀ kò sí, nítorí náà wọ́n pinnu láti fi agbára gba ẹ̀tọ́ wọn.

Sooko ni olórí àwọn ọmọdé nínú ìwé náà. Ó jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ tí ó gbọ́n, tí ó sì ní ìgboyà, tí ó kọ̀ láti tẹrí ba fún àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ tí kò bá àkókò mu. Ó ni ìfẹ́ sí ẹ̀kọ́, ó sì gbàgbọ́ nínú agbára rẹ̀ láti yí ayé padà. Sooko ni ó kó àwọn ọmọdé jọ, ó sì fún wọn ní ìtọ́sọ́nà láti dojú kọ àwọn àgbàlagbà, nítorí náà ó jẹ́ àmì ìrètí àti ìyípadà fún ìran rẹ̀. Òun ni ó gbé ìjà náà kalẹ̀.

Àwọn àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ tí àwọn ọmọdé kọ̀ láti tẹ̀lé pẹ̀lú fífi ipá fẹ́ ọmọbìnrin fún ọkọ tí kò fẹ́, àti dídènà àwọn ọmọdé láti lọ sí ilé-ìwé fún ẹ̀kọ́ òde òní. Wọ́n tún kọ̀ láti gba pé àwọn àgbàlagbà nìkan ló ní ẹ̀tọ́ láti ṣe ìpinnu fún gbogbo ènìyàn láìgbọ́ ti àwọn ọmọdé. Wọ́n fẹ́ òmìnira láti yan ọ̀nà ìgbésí ayé tiwọn, pàápàá nípa ẹ̀kọ́ àti ìgbéyàwó, tí ó bá ìgbésí ayé òde òní mu.

Ẹ̀kọ́ kó ipa pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ohun èlò ìyípadà àti òmìnira. Àwọn ọmọdé, pàápàá Sooko, gbàgbọ́ nínú agbára ẹ̀kọ́ láti ṣí ojú wọn sí ayé tuntun àti láti fún wọn ní agbára láti dojú kọ àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ tí kò bá àkókò mu. Ẹ̀kọ́ fún wọn ní ìmọ̀ àti ìgboyà láti béèrè ìbéèrè àti láti wá ojútùú sí ìṣòro wọn. Ó jẹ́ ìdí pàtàkì tí wọ́n fi dojú kọ àwọn àgbàlagbà, nítorí wọ́n fẹ́ ẹ̀kọ́ ju ohun gbogbo lọ.

Orúkọ ìwé náà, 'Ogun Omode', tọ́ka sí ìjà tàbí ìdìtẹ̀ tí àwọn ọmọdé gbé kalẹ̀ láti dojú kọ àwọn àgbàlagbà nítorí àwọn àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ tí kò bá àkókò mu. Kì í ṣe ogun pẹ̀lú ohun ìjà, bí kò ṣe ogun èròǹgbà, ogun ìgbàgbọ́, àti ogun fún òmìnira. Ó fi hàn pé àwọn ọmọdé kò gbọdọ̀ dákẹ́ tàbí tẹrí ba nígbà gbogbo, wọ́n sì ní agbára láti yí àwùjọ padà nígbà tí wọ́n bá dìde fún ẹ̀tọ́ wọn. Ó jẹ́ àmì ìyípadà ìran.

Ìwé náà fi hàn pé àìsí ìfọ̀rọ̀wérọ̀ tó péye láàárín àwọn àgbàlagbà àti àwọn ọmọdé ni ó fa ogun náà. Àwọn àgbàlagbà kò fẹ́ gbọ́ ti àwọn ọmọdé, àwọn ọmọdé náà kò sì rí ọ̀nà láti fi ohùn wọn hàn. Ìwé náà tẹnu mọ́ pé bí àwọn ìran méjèèjì bá ti wá sí ìfọ̀rọ̀wérọ̀, tí wọ́n sì gbìyànjú láti lóye ara wọn, àlàáfíà àti ìtẹ̀síwájú yóò wà. Ó kọ́ wa pé ìgbọ́ra-ẹni-yé àti ìbọ̀wọ̀ fún ara ẹni ni kò gbọdọ̀ kù.

Spoiler: Àbájáde ogun àwọn ọmọdé yìí ni pé àwọn àgbàlagbà wá rí i pé àwọn kò lè fi ipá mú àwọn ọmọdé tẹ̀lé àṣà tí kò bá àkókò mu mọ́. Wọ́n wá gbọ́ ti àwọn ọmọdé, wọ́n sì fún wọn ní òmìnira láti yan ọ̀nà tiwọn, pàápàá nípa ẹ̀kọ́ àti ìgbéyàwó. Ogun náà kò parí pẹ̀lú ìṣẹ́gun tàbí ìfàsẹ́yìn fún ẹgbẹ́ kan, bí kò ṣe pẹ̀lú ìgbọ́ra-ẹni-yé àti ìyípadà èròǹgbà ní àwùjọ. Ó yọrí sí àlàáfíà àti ìtẹ̀síwájú nígbà tí àwọn àgbàlagbà bá ti gbà láti ṣe àtúnṣe.

Akinwumi Isola lo èdè Yorùbá pẹ̀lú ọgbọ́n àti ìmọ̀lára láti fi àwọn èròǹgbà rẹ̀ hàn. Ó lo àwọn àkànlò èdè, òwe, àti àṣà ìsọ̀rọ̀ Yorùbá láti mú ìtàn náà dùn mọ́ni, láti sì fi hàn bí àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ àti ìgbésí ayé òde òní ṣe ń jà. Ìlò èdè rẹ̀ mú kí àwọn ohun kikọ́ àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wá sí òkè, ó sì jẹ́ kí àwọn òǹkàwé ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ìtàn náà. Ó fi hàn pé èdè Yorùbá ní agbára láti gbé àwọn èròǹgbà jíjinlẹ̀ jáde.

Ìwé náà kọ́ àwọn ọmọdé pé wọ́n ní agbára láti dìde fún ẹ̀tọ́ wọn, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ọgbọ́n àti ìbọ̀wọ̀. Ó kọ́ àwọn àgbàlagbà pé wọ́n gbọdọ̀ ṣí ọkàn sí ìyípadà, kí wọ́n sì gbọ́ ti àwọn ọmọdé, nítorí ayé ń yí padà. Ó tẹnu mọ́ pàtàkì ìfọ̀rọ̀wérọ̀, ìgbọ́ra-ẹni-yé, àti ìbọ̀wọ̀ fún ara ẹni láàárín gbogbo ìran. Ó fi hàn pé ìtẹ̀síwájú kò lè wáyé láìsí ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àti àtúnṣe àṣà.

Ìwé náà ṣàfihàn ìjà yìí nípasẹ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó wáyé ní àwùjọ. Àwọn àgbàlagbà dúró fún àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ tí wọ́n fẹ́ fi ipá mú, nígbà tí àwọn ọmọdé dúró fún ìgbésí ayé òde òní àti ìfẹ́ fún ẹ̀kọ́ àti òmìnira. Ìjà yìí hàn nípa bí wọ́n ṣe fẹ́ fi ipá fẹ́ ọmọbìnrin tí kò fẹ́, àti bí wọ́n ṣe dènà àwọn ọmọdé láti lọ sí ilé-ìwé. Ìwé náà fi hàn pé ìjà yìí kò lè yanjú láìsí ìgbọ́ra-ẹni-yé àti ìyípadà.

Sooko ní ọgbọ́n, ìgboyà, àti agbára láti sọ̀rọ̀. Ó ní ìmọ̀ nípa ẹ̀kọ́ òde òní, èyí sì fún un ní ìrírí àti ìgboyà láti dojú kọ àwọn àgbàlagbà. Ó tún ní agbára láti kó àwọn ọmọdé jọ, láti sì fún wọn ní ìtọ́sọ́nà. Ìfẹ́ rẹ̀ sí ìdàgbàsókè àti òmìnira, pẹ̀lú agbára rẹ̀ láti ríran jìnnà, jẹ́ kí ó jẹ́ olórí tó dára tí àwọn ọmọdé gbẹ́kẹ̀lé, tí wọ́n sì tẹ̀lé.

Ìwé náà fi hàn pé àwọn àgbàlagbà náà ní ìṣòro tiwọn, pàápàá nípa bí wọ́n ṣe gbìyànjú láti tọ́jú àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ wọn. Wọ́n bẹ̀rù pé bí àwọn ọmọdé bá yí padà, àṣà wọn yóò parẹ́. Ìbẹ̀rù yìí mú kí wọ́n fi ipá mú àwọn ọmọdé, tí ó sì fa ìjà. Wọ́n tún ní ìṣòro láti lóye àwọn ìyípadà tí ó ń wáyé ní àwùjọ, èyí sì mú kí wọ́n máa ṣe àwọn ìpinnu tí kò bá àkókò mu. Wọ́n kò fẹ́ fi ipò wọn sílẹ̀.

Ìkẹ́kọ̀ọ́ pàtàkì ni pé ìyípadà jẹ́ ohun tí kò ṣeé yẹ̀ sílẹ̀, àti pé ó ṣe pàtàkì láti gbà á. Ó kọ́ wa pé ìfọ̀rọ̀wérọ̀ àti ìgbọ́ra-ẹni-yé láàárín àwọn ìran méjèèjì ni ọ̀nà kan ṣoṣo láti yanjú ìṣòro àti láti mú ìtẹ̀síwájú wá. Kò yẹ kí àwọn àgbàlagbà fi ipá mú àwọn ọmọdé, bẹ́ẹ̀ ni kò yẹ kí àwọn ọmọdé kọ àwọn àgbàlagbà sílẹ̀ pátápátá. Ìwé náà rọ gbogbo ènìyàn láti wá àárín gbùngbùn.

Akinwumi Isola fi ìrètí hàn nípasẹ̀ ìparí ìtàn náà, níbi tí àwọn àgbàlagbà àti àwọn ọmọdé ti wá sí ìgbọ́ra-ẹni-yé. Ó fi hàn pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìjà wáyé, àlàáfíà àti ìtẹ̀síwájú ṣì ṣeé ṣe nígbà tí àwọn ènìyàn bá ṣí ọkàn sí ìfọ̀rọ̀wérọ̀ àti ìyípadà. Ìrètí wà nípa pé àwọn ọmọdé yóò ní òmìnira láti kẹ́kọ̀ọ́ àti láti yan ọ̀nà tiwọn, tí yóò sì mú ìdàgbàsókè wá fún àwùjọ. Ó jẹ́ ìrètí fún ọjọ́ ọ̀la tó dára.

Lẹ́yìn ogun àwọn ọmọdé, àwọn àmì ìyípadà hàn nípa bí àwọn àgbàlagbà ṣe bẹ̀rẹ̀ sí í gbọ́ ti àwọn ọmọdé. Wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í fún àwọn ọmọdé ní òmìnira láti lọ sí ilé-ìwé àti láti yan ọkọ tàbí aya tiwọn. Àwùjọ bẹ̀rẹ̀ sí í gba àwọn èròǹgbà tuntun, tí ó sì mú ìtẹ̀síwájú wá. Ìfọ̀rọ̀wérọ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í wáyé láàárín àwọn ìran méjèèjì, èyí sì mú kí àlàáfíà àti ìgbọ́ra-ẹni-yé wà. Àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ kò parẹ́, ṣùgbọ́n ó yí padà láti bá àkókò mu.