8 Best harry mulisch Quotes

“De aanslag was gepleegd, maar niet op hem.”

Deze zin vat de kern van het boek samen: de aanslag was gericht op de collaborateur, maar de gevolgen ervan treffen Anton Steenwijk zijn hele leven, hoewel hij zelf niet het directe doelwit was. Het benadrukt de willekeur van het lot.

“De tijd heelt geen wonden, de tijd leert ermee leven.”

Deze uitspraak, die de blijvende impact van trauma benadrukt, komt vaak terug in Antons gedachten. Het toont aan dat de gebeurtenissen uit het verleden nooit volledig verdwijnen, maar dat men hooguit leert omgaan met de littekens die ze achterlaten.

“Het was een kwestie van toeval, van de grillen van het lot.”

Deze gedachte over de willekeur van de gebeurtenissen van de aanslag en de nasleep ervan is cruciaal voor Anton. Het benadrukt hoe zijn leven is gevormd door omstandigheden waar hij geen invloed op had, en hoe kleine beslissingen van anderen enorme gevolgen hadden.

“De aanslag was een begin, niet een einde.”

Deze zin benadrukt dat de aanslag van 1945 niet alleen een traumatische gebeurtenis was, maar ook het startpunt van Antons levenslange zoektocht naar begrip en verzoening. Het markeert het begin van zijn confrontatie met het verleden en zijn eigen identiteit.

“De aanslag was de kern van zijn leven, het middelpunt van de cirkel die hij beschreef.”

Dit citaat vat Anton's levenslange worsteling met de traumatische gebeurtenis samen, die al zijn latere ervaringen en relaties beïnvloedt.

“Het verleden is niet dood, het is niet eens voorbij.”

Hoewel vaak toegeschreven aan Faulkner, resoneert dit sentiment sterk met de thematiek van 'De Aanslag', waarin het verleden Anton steeds weer inhaalt en nooit echt wordt afgesloten.

“Alles wat gebeurt, gebeurt voor het eerst, en toch is het alsof het al duizendmaal is gebeurd.”

Dit reflecteert Mulisch's filosofische benadering van tijd en geschiedenis, en de cyclische aard van menselijke ervaringen, vooral in relatie tot geweld en herhaling.

“De waarheid is als een mozaïek, waarvan je de stukjes pas bij elkaar krijgt als je het geheel overziet.”

Dit citaat, of een variatie hierop, illustreert Anton's zoektocht naar de waarheid, die hij pas aan het einde van het boek, na vele ontmoetingen, enigszins kan samenstellen.